Tóm tắt

Thai kỳ được xem là một tình trạng miễn dịch đặc biệt, trong đó hệ miễn dịch của cơ thể thai phụ được điều hòa để vừa đảm bảo cho sự làm tổ của thai, vừa đảm bảo chống lại các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài. Trong nhiều năm qua, nhiều nghiên cứu đã được tiến hành và tìm hiểu về mô hình Th1/Th2/Th17 và mô hình tế bào T điều hòa (Treg) để giải thích rõ hơn cho quá trình điều hòa miễn dịch trong thai kỳ.

Hiện nay một số nghiên cứu về vai trò của interleukin trong thai kỳ đã tiến hành khảo sát các đa hình đơn nucleotide (SNP), trong đó đa hình IL17A rs2275913 (G>A) được phân tích nhiều nhất, đặc biệt đối với các trường hợp thất bại thai kỳ. Đa hình này nằm ở vùng khởi động (promoter) của gene IL17A, với allele A được ghi nhận gây tăng hoạt động phiên mã của gene, dẫn đến tăng nồng độ sản phẩm của gene và từ đó tăng mức độ phản ứng miễn dịch qua trung gian IL-17A. Trong hệ thống cơ sở dữ liệu về SNP, tần suất allele G và A trên toàn cầu lần lượt là 0,67 và 0,33, tuy nhiên có sự khác biệt khá lớn giữa các chủng tộc khác nhau, cụ thể tại châu Phi là 0,91 và 0,09, tại châu Âu là 0,65 và 0,35, trong khi tại châu Á là 0,54 và 0,46. Hiện nay chưa có nghiên cứu nào về tần suất allele và kiểu gene tại locus SNP này được công bố trên quần thể người Việt Nam.

Để xác định đa hình IL17A rs2275913, có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau, có thể kể đến PCR đặc hiệu allele (AS-PCR), PCR-RFLP hay giải trình tự Sanger; trong đó, AS-PCR có lợi thế là phương pháp đơn giản, tiết kiệm chi phí và có thể áp dụng tại các phòng thí nghiệm sinh học phân tử cơ bản. Vì vậy tôi tiến hành nghiên cứu này với hai mục tiêu:

1. Thiết lập quy trình kỹ thuật AS-PCR để xác định đa hình rs2275913 của gene IL17A.

2. Khảo sát tần suất các kiểu gene và allele của đa hình rs2275913 ở các thai phụ đến sàng lọc trước sinh tại Bệnh viện Trường Đại học Y – Dược Huế.

- Đối tượng nghiên cứu: Phụ nữ đến sàng lọc trước sinh tại Trung tâm sàng lọc chẩn đoán trước sinh, Bệnh viện trường Đại học Y - Dược Huế.

- Cỡ mẫu dự kiến: N = 100

- Thời gian: từ 04/2025 đến 04/2026

- Địa điểm nghiên cứu: Trung tâm Sàng lọc - Chẩn đoán trước sinh và sơ sinh, Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế và Bộ môn Di truyền Y học, Trường Đại học Y - Dược Huế, Đại học Huế.

- Thiết kế nghiên cứu: Thực nghiệm kỹ thuật và mô tả cắt ngang

- Các kỹ thuật, phương tiện nghiên cứu và cách đánh giá:

+ Tách chiết DNA từ mẫu máu ngoại vi. Kiểm tra nồng độ và độ tinh sạch

+ Thiết lập quy trình AS-PCR:

• Thiết kế mồi
• Tối ưu hóa thành phần phản ứng
• Tối ưu hóa điều kiện nhiệt độ của phản ứng

+ Kiểm chứng đối chiếu với kết quả giải trình tự Sanger