Tóm tắt
Tỷ lệ vô sinh hiện nay đang có xu hướng gia tăng, trong đó vô sinh nam chiếm 40 - 50% các nguyên nhân và được cho là liên quan chặt chẽ đến chất lượng tinh trùng. Một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng thụ tinh và sự phát triển của phôi là tính toàn vẹn của DNA tinh trùng. Mức độ phân mảnh DNA tinh trùng cao đã được chứng minh là có liên quan mật thiết đến tỷ lệ thụ tinh thấp, sự phát triển bất thường của phôi, tỷ lệ làm tổ kém và tỷ lệ sảy thai cao.
Trữ lạnh tinh trùng là một kỹ thuật quan trọng và phổ biến trong lĩnh vực điều trị hỗ trợ sinh sản, đặc biệt khi có các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nam giới. Tuy nhiên, quá trình trữ lạnh – rã đông có thể gây ra tổn thương cấu trúc và chức năng tinh trùng, đặc biệt là làm tăng mức độ phân mảnh DNA, từ đó ảnh hưởng đến kết quả thụ tinh, nuôi cấy phôi sau thụ tinh trong ống nghiệm. Điều này đặt ra nhu cầu cấp thiết phải đánh giá và tối ưu hóa quy trình trữ lạnh tinh trùng để giảm thiểu những tổn thương tiềm ẩn. Thủy tinh hóa là phương pháp trữ lạnh tinh trùng với nhiều ưu điểm và đang dần được ứng dụng nhiều hơn trong việc lưu trữ và bảo quản tinh trùng.
Hiện nay, có nhiều phương pháp được sử dụng để đánh giá mức độ phân mảnh DNA, tiêu biểu có thể kể đến như TUNEL (Terminal deoxynucleotidyl transferase dUTP Nick-End Labeling), SCSA (Sperm Chromatin Structure Assay), COMET (Single-Cell Gel Electrophoresis) hay SCD (Sperm chromatin dispersion) … mỗi phương pháp đều có ưu nhược điểm nhất định. Trung tâm Nội tiết sinh sản và Vô sinh, Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế hiện đang sử dụng phương pháp khảo sát mức độ phân tán nhiễm sắc chất tinh trùng (Sperm chromatin dispersion – SCD) để đánh giá mức độ phân mảnh DNA tinh trùng, phương pháp này cũng đã được áp dụng tại nhiều trung tâm Hỗ trợ sinh sản với ưu điểm là đơn giản, dễ thực hiện với bộ kit thương mại hoá có sẵn, chi phí thấp và không đòi hỏi thiết bị máy móc đắt tiền; điểm đặc biệt là phương pháp SCD dựa vào quầng halo để chia thành 5 nhóm tinh trùng (quầng lớn, quầng vừa, quầng nhỏ, không quầng và thoái hoá) do đó sẽ có cái nhìn tổng quan hơn; tuy nhiên, hạn chế của phương pháp này là kết quả có thể phụ thuộc vào tính chủ quan của người đọc. Việc ứng dụng nền tảng trí tuệ nhân tạo với hệ thống phân tích tinh trùng tự động LensHooke xuất hiện như một giải pháp tiên tiến, giúp tăng cường độ chính xác và hiệu quả trong đánh giá mức độ phân mảnh DNA tinh trùng.
Với mong muốn cung cấp thêm dữ liệu khoa học về việc đánh giá mức độ phân mảnh DNA tinh trùng cũng như ảnh hưởng của quá trình đông lạnh – rã đông lên mức độ phân mảnh DNA tinh trùng và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích tinh trùng, chúng tôi thực hiện nghiên cứu “Ứng dụng nền tảng trí tuệ nhân tạo trong phân tích mức độ phân mảnh DNA tinh trùng trước trữ lạnh và sau rã đông ở các trường hợp nam giới vô sinh”. Nghiên cứu này được tiến hành thử nghiệm trên phần tinh dịch còn lại sau khi thực hiện các xét nghiệm nên hoàn toàn không ảnh hưởng đến quy trình điều trị của bệnh nhân. Nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn đóng góp thực tiễn trong việc tối ưu hóa các quy trình hỗ trợ sinh sản, qua đó nâng cao tỷ lệ thành công trong điều trị vô sinh.

