Tóm tắt

Tổn thương gân gấp là một bệnh cảnh hay gặp trong cấp cứu chấn thương chỉnh hình. Nguyên nhân thường gặp nhất là do chấn thương xuyên thấu làm đứt gân nằm nông ở bàn tay hoặc cổ tay. Một nghiên cứu từ Hoa Kỳ ước tính tỷ lệ mắc bệnh này vào khoảng 14/100.000 người/năm, trong khi một nghiên cứu ở dân số Phần Lan đưa ra con số là 7/100.000 người/năm. Những chấn thương này ảnh hưởng phần lớn đến nam giới trong độ tuổi lao động và có khả năng gây ra bệnh tật đáng kể do kết quả chức năng kém ảnh hưởng đến sinh kế. Do đó cần có phương pháp điều trị hiệu quả và an toàn. Phẫu thuật khâu nối gân gấp bàn tay là một trong những thách thức lớn trong chấn thương chỉnh hình, yêu cầu sự chính xác cao để đảm bảo chức năng vận động và tránh các biến chứng lâu dài như dính gân, đứt gân tái phát hoặc mất khả năng vận động ngón tay.

Cho đến một thập kỷ trước, phẫu thuật khâu nối gân gấp được thực hiện dưới gây mê toàn thân, gây tê đám rối thần kinh cánh tay hoặc gây tê tại chỗ với thuốc an thần, điều này là cho việc thử nghiệm gấp duỗi chỉ được thực hiện thụ động bởi bác sĩ phẫu thuật. Để có một phẫu trường sạch để việc phẫu thuật tốt hơn, các phẫu thuật viên cần phải sử dụng tới garo, điều này cũng đòi hỏi bệnh nhân phải được gây mê hoặc gây tê đám rối. Các phương pháp này gây hạn chế trong việc đánh giá trực quan ngay kết quả khâu nối, gây ra một số biến chứng trong và sau phẫu thuật, chi phí cao.

Năm 2009, kỹ thuật gây tê tại chỗ không sử dụng garo (WALANT - Wide Awake Local Anesthesia No Tourniquet) ra đời. WALANT sử dụng hỗn hợp lidocain và adrenalin trong một lần tiêm giúp giảm đau và cầm máu tại chỗ. Kĩ thuật này đã chứng minh ưu thế trong việc cải thiện điều kiện phẫu thuật, hạn chế đau đớn và tăng sự thoải mái cho bệnh nhân. WALANT đặc biệt hữu ích trong phẫu thuật khâu nối gân gấp nhờ vào khả năng giữ được tình trạng thức tỉnh của bệnh nhân trong quá trình phẫu thuật, cho phép phẫu thuật viên kiểm tra ngay lập tức các chức năng vận động của gân và đảm bảo chất lượng khâu nối. Phương pháp này không chỉ giúp giảm biến chứng do thiếu máu cục bộ từ garo, mà còn làm giảm thời gian nằm viện và tiết kiệm chi phí điều trị. Ngoài ra, kĩ thuật này có thể ứng dụng ở những trung tâm y tế mà nguồn lực về gây mê còn thiếu thốn.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, WALANT vẫn chưa được áp dụng rộng rãi, chủ yếu do thiếu các nghiên cứu lâm sàng đánh giá hiệu quả và tính an toàn của phương pháp này. Do đó, với mục đích cung cấp bằng chứng khoa học để khẳng định giá trị của WALANT, đồng thời đưa ra các khuyến nghị áp dụng cho các bệnh viện trong nước, chúng tôi triển khai thực hiện đề tài “Đánh giá kết quả phẫu thuật khâu nối gân gấp cổ bàn tay ứng dụng kĩ thuật WALANT” tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế.