Tóm tắt

Tại Việt Nam, quá trình già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng và đặt ra nhiều thách thức về an sinh xã hội, sức khỏe và khả năng hòa nhập của NCT trong kỷ nguyên số. Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc, số lượng người từ 60 tuổi trở lên sẽ tăng gấp đôi từ khoảng 14,1 triệu vào năm 2023 lên đến 28,4 triệu vào năm 2050 . Nhằm ứng phó với tình trạng này, Chính phủ đã chủ động xây dựng và triển khai nhiều chính sách quan trọng như Chiến lược Quốc gia về NCT đến năm 2035 , Đề án thúc đẩy chuyển đổi số cho NCT . Những chính sách này đặt ra mục tiêu cụ thể đến năm 2030, ít nhất 50% NCT sử dụng thành thạo các sản phẩm công nghệ thông tin và truyền thông, và đến năm 2035, con số này sẽ tăng lên 80%. Điều này cho thấy sự cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc thúc đẩy quá trình hội nhập công nghệ của nhóm dân số cao tuổi, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Tuy nhiên, thực tế hiện nay NCT lại đối mặt với nhiều rào cản trong việc tiếp cận và sử dụng công nghệ số một cách hiệu quả. Từ khoảng cách số giữa thành thị và nông thôn, đến rào cản về kinh tế do chi phí thiết bị và dịch vụ internet quá cao, NCT đang bị bỏ lại phía sau trong hành trình số hóa. Bên cạnh đó, sự thiếu hiểu biết và kỹ năng số cơ bản, cùng với việc thiếu các chương trình đào tạo chuyên biệt, càng khiến họ khó tiếp cận với công nghệ hiện đại. Những định kiến xã hội và văn hóa về khả năng học hỏi của NCT, sự phụ thuộc vào con cháu, thiết kế công nghệ không thân thiện, mối lo ngại về bảo mật cá nhân, cũng như việc triển khai chính sách chưa hiệu quả đã tạo thành một chuỗi thách thức phức tạp. Do đó, nếu không được nhận diện và giải quyết kịp thời, những khoảng trống này sẽ tạo nên sự ngăn cách thế hệ, cản trở NCT hội nhập với xã hội số và tiếp nhận những lợi ích mà công nghệ số mang lại.