Tóm tắt

Rắn cắn là một vấn đề y tế công cộng được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào danh sách các bệnh nhiệt đới bị lãng quên từ năm 2017. Mặc dù đã có phác đồ điều trị được Bộ Y tế ban hành từ năm 2015, song trên thực tế, việc chẩn đoán và xử trí rắn cắn tại các cơ sở y tế ở Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế. Để thực hiện mục tiêu giảm 50% số người tử vong và tàn tật do rắn cắn vào năm 2030 bởi WHO, việc tăng cường đào tạo, chuẩn hóa kiến thức và kỹ năng cho nhân viên y tế là một yêu cầu cấp thiết cho công tác quản lý rắn độc cắn. Nghiên cứu này nhằm mục đích cung cấp bằng chứng và tiếng nói của nhân viên y tế trong công tác quản lý rắn độc cắn tại Việt Nam, làm cơ sở cho việc xây dựng và hoàn thiện chính sách quốc gia về phòng chống, chẩn đoán và điều trị rắn cắn, cũng như hỗ trợ việc phân bổ hợp lý các nguồn lực đến bệnh viện trong công tác điều trị rắn cắn.

Đây là một nghiên cứu kết hợp định lượng và định tính. Việc thu thập số liệu cho phần nghiên cứu định lượng đã được tiến hành từ tháng 12/2022 đến tháng 03/2024. Hồ sơ đạo đức nghiên cứu cho phần nghiên cứu định lượng đã được thông qua bởi Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế ngày 11/05/2022, hồ sơ chấp thuận số H2022/30. Trong đợt thu thập số liệu này, tổng cộng 342 nhân viên y tế từ 49 bệnh viện tại Việt Nam tham gia một khảo sát trực tiếp về kinh nghiệm và kiến thức trong việc quản lý rắn cắn. Các nhân viên y tế tham gia khảo sát đến từ các khoa như Hồi sức tích cực - Chống độc, Khoa khám bệnh - Cấp cứu, với tối đa 10 nhân viên y tế trên mỗi bệnh viện.

Kết quả phân tích sơ bộ cho thấy có nhiều vấn đề tồn tại trong việc phân bố huyết thanh kháng nọc rắn, tình hình ca bệnh, và thực hành điều trị cho bệnh nhân rắn độc cắn. Vì thiết kế nghiên cứu định lượng độc lập không thể giải thích các vấn đề này, phần nghiên cứu định tính được đề xuất để thực hiện các cuộc phỏng vấn sâu với các nhân viên y tế tại một số bệnh viện đã đến thu thập số liệu định lượng. Việc này nhằm mục đích thu thập thông tin bổ sung để giải thích các kết quả nghiên cứu định lượng trước đó. Hồ sơ này nhằm xin xét duyệt các khía cạnh đạo đức nghiên cứu cho phần nghiên cứu định tính.