Tóm tắt

Tổng quan: Đái tháo đường (ĐTĐ) típ 2 là một trong những bệnh lý chuyển hóa phổ biến nhất hiện nay và là yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh tim mạch. Bên cạnh các yếu tố nguy cơ truyền thống, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy sự hiện diện của các rối loạn chuyển hóa kèm theo đóng vai trò quan trọng trong tiến triển tổn thương tim mạch ở bệnh nhân ĐTĐ típ 2. Bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa (Metabolic dysfunction–associated steatotic liver disease - MASLD) được xem là biểu hiện tại gan của hội chứng rối loạn chuyển hóa, có tỷ lệ mắc cao ở bệnh nhân ĐTĐ típ 2 và liên quan chặt chẽ với đề kháng insulin, rối loạn lipid máu và tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp.

Các chỉ số sinh vữa như chỉ số xơ vữa huyết tương (Atherogenic Index of Plasma – AIP), các chỉ số Castelli, hệ số sinh vữa (Atherogenic Coefficient) hay non-HDL-C phản ánh toàn diện hơn gánh nặng xơ vữa so với các chỉ số lipid truyền thống. Nhiều nghiên cứu cho thấy các chỉ số này liên quan chặt chẽ với nguy cơ tim mạch và tổn thương cơ quan đích, đặc biệt ở bệnh nhân có rối loạn chuyển hóa phức tạp như ĐTĐ típ 2 kèm MASLD. Tuy nhiên, vai trò của các chỉ số sinh vữa trong mối liên quan với thay đổi cấu trúc và chức năng thất trái ở nhóm đối tượng này vẫn chưa được làm rõ đầy đủ.

Rối loạn cấu trúc và chức năng thất trái, bao gồm phì đại thất trái, tái cấu trúc thất trái và rối loạn chức năng tâm trương, thường tiến triển âm thầm ở bệnh nhân ĐTĐ típ 2 và là tiền đề của suy tim. MASLD được chứng minh có liên quan độc lập với phì đại cơ tim và suy giảm chức năng thất trái thông qua các cơ chế như đề kháng insulin, stress oxy hóa, viêm hệ thống và rối loạn lipid máu sinh vữa. Do đó, việc đánh giá đồng thời các chỉ số sinh vữa và đặc điểm cấu trúc – chức năng thất trái ở bệnh nhân ĐTĐ típ 2 có MASLD có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm nguy cơ tim mạch và cá thể hóa chiến lược quản lý.

Tổng quan tài liệu: Bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hoá, các chỉ số sinh vữa, cấu trúc và chức năng thất trái trên bệnh nhân ĐTĐ típ 2 có MASLD

Kế hoạch: Nghiên cứu được tiến hành theo thiết kế mô tả cắt ngang trên nhóm bệnh nhân đái tháo đường típ 2 được chẩn đoán theo tiêu chuẩn ADA 2025, được thực hiện tại khoa Khám bệnh, bệnh viện Trung ương Huế từ 2026-2028 theo tiêu chuẩn lựa chọn và loại trừ xác định trước. Bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa được chẩn đoán dựa trên tiêu chuẩn đồng thuận Delphi 2023, kết hợp với các yếu tố rối loạn chuyển hóa. Các chỉ số sinh vữa được đánh giá thông qua xét nghiệm lipid máu và tính toán các chỉ số như AIP, chỉ số Castelli và hệ số sinh vữa. Cấu trúc và chức năng thất trái được khảo sát bằng siêu âm tim Doppler theo khuyến cáo của ASE/EACVI. Dữ liệu được thu thập, mã hóa và quản lý thống nhất. Phân tích thống kê được thực hiện nhằm so sánh giữa các nhóm và đánh giá mối liên quan giữa các chỉ số sinh vữa với các thông số cấu trúc và chức năng thất trái. Kết quả nghiên cứu được tổng hợp, bàn luận và đối chiếu với y văn trong nước và quốc tế, từ đó rút ra kết luận và khuyến nghị thực hành lâm sàng.

Phương pháp: Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang

Lộ trình thực hiện đề tài:

+ 01 tháng đầu: Hoàn thành thủ tục

+ 15-24 tháng tiếp theo: thu thập số liệu nghiên cứu

+ 02 tháng tiếp theo: Chuẩn bị công bố số liệu cắt ngang ban đầu

+ 03 tháng tiếp theo: Hoàn thành xử lý số liệu. Công bố các bài báo còn lại.

+ 03 tháng cuối cùng: hoàn thành các thủ tục bảo vệ tiến sĩ.

-Hoàn thành các học phần bắt buộc trong chương trình đào tạo tiến sĩ với lộ trình 3 tháng cho 1 học phần.

-Bảo vệ các chuyên đề trong chương trình đào tạo tiến sĩ với lộ trình 3 tháng cho 01 chuyên đề. Đăng tạp chí uy tín trong nước/quốc tế trung bình 01 bài/năm.