Tóm tắt
Rối loạn lipid máu là tình trạng rối loạn một hoặc nhiều thông số lipid trong huyết tương, bao gồm nồng độ cholesterol toàn phần (TC), triglyceride (TG), cholesterol lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL-C) tăng cao, cholesterol lipoprotein tỷ trọng cao (HDL-C) thấp hơn. Đây là bệnh lý rối loạn chuyển hóa mạn tính, thúc đẩy sự hình thành, phát triển các mảng xơ vữa động mạch và là một yếu tố nguy cơ chính của các bệnh lý tim mạch. Số liệu thống kê của Tổ chức Y tế năm 2016 ghi nhận 17,9 triệu ca tử vong vì bệnh tim mạch, chiếm khoảng 31% các trưởng hợp tử vong trên toàn cầu [1].
Kiểm soát lipid máu có vai trò quan trọng trong phòng ngừa biến cố tim mạch. Các khuyến cáo điều trị trên thế giới và trong nước đều nhấn mạnh việc cá thể hóa điều trị dựa trên phân tầng nguy cơ tim mạch cho bệnh nhân, xác định mức trị số lipid mục tiêu, kết hợp điều chỉnh lối sống và sử dụng các thuốc hạ lipid máu. Các nhóm thuốc được lựa chọn phổ biến hiện nay bao gồm: statin, fibrat, ezetimibe, thuốc gắn acid mật và các thuốc mới như ức chế PCSK9. Trong đó, statin luôn là ưu tiên hàng đầu trong điều trị, được chứng minh mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc giảm chỉ số LDL-C và nguy cơ biến cố tim mạch. Fibrat được chỉ định chủ yếu ở bệnh nhân tăng triglyceride máu, trong khi ezetimibe hoặc phối hợp statin + ezetimibe có thể gia tăng hiệu quả hạ LDL-C khi đơn trị liệu chưa đạt mục tiêu. Trên thực tế, để đạt được hiệu quả điều trị không chỉ phụ thuộc vào lựa chọn thuốc phù hợp mà còn liên quan chặt chẽ đến mức độ tuân thủ điều trị của bệnh nhân. Một nghiên cứu tổng quan có hệ thống ghi nhận tỷ lệ tuân thủ còn hạn chế, dao động từ 17,8% - 79,2% tại các quốc gia khác nhau và có xu hướng giảm dần theo thời gian sử dụng thuốc [2, 3]. Tại Việt Nam, các nghiên cứu gần đây chủ yếu tập trung đánh giá tình hình tuân thủ với nhóm statin, trong khi thực tế lâm sàng vẫn có một tỷ lệ đáng kể bệnh nhân được kê đơn fibrat hoặc phối hợp nhiều thuốc hạ lipid khác. Nhằm cung cấp nhiều dữ liệu toàn diện về đặc điểm sử dụng các nhóm thuốc điều trị rối loạn lipid máu cũng như một số yếu tố liên quan đến tuân thủ sử dụng thuốc trên bệnh nhân ngoại trú tại Việt Nam nói chung và tại các cơ sở khám chữa bệnh nói riêng, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: ‘‘Đánh giá sự tuân thủ sử dụng thuốc trên bệnh nhân ngoại trú được chẩn đoán rối loạn lipid máu tại Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế” với mục tiêu:
- Khảo sát sự tuân thủ sử dụng thuốc trên bệnh nhân ngoại trú được chẩn đoán rối loạn lipid máu tại Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế.
- Tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến sự tuân thủ sử dụng thuốc trên bệnh nhân ngoại trú được chẩn đoán rối loạn lipid máu.
