Tóm tắt
Mô phỏng dựa trên con người (human simulation), đặc biệt thông qua việc sử dụng bệnh nhân chuẩn (Standardized Patients – SP), là một phương pháp giáo dục có tính tương tác cao và ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong đào tạo khoa học sức khỏe. Trong bối cảnh đó, việc tuân thủ các tiêu chuẩn nhằm đảm bảo chất lượng, tính nhất quán và hiệu quả của chương trình là yêu cầu thiết yếu. Bộ tiêu chuẩn thực hành tốt nhất (Standards of Best Practice – SOBP) do Hiệp hội các nhà huấn luyện bệnh nhân chuẩn (ASPE) ban hành được xem là khung tham chiếu quan trọng trong phát triển và triển khai các chương trình đào tạo sử dụng SP.
Để nâng cao chất lượng đào tạo, tối ưu hóa trải nghiệm học tập và đảm bảo độ tin cậy trong đánh giá, việc tập huấn SP liên tục theo các tiêu chuẩn là hết sức cần thiết. Chúng tôi thực hiện nghiên cứu này tại Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, nhằm đánh giá hiệu quả của chương trình tập huấn bệnh nhân chuẩn dựa trên tiêu chuẩn ASPE SOBP.
Đối tượng nghiên cứu chính gồm 4 SP tham gia chương trình tập huấn. Đồng thời, 50 sinh viên Y khoa năm thứ 2 tham gia thực hành với SP trước và sau tập huấn, cùng với giảng viên tham gia quan sát và đánh giá, được xem là đối tượng hỗ trợ đánh giá hiệu quả can thiệp. Nghiên cứu được triển khai theo quy trình gồm sáu giai đoạn: (1) xây dựng chương trình tập huấn SP dựa trên phân tích tiêu chuẩn ASPE, đặc biệt là lĩnh vực đào tạo SP; (2) Việt hóa và kiểm định các công cụ đánh giá (SPRS-S và MaSP) thông qua quy trình dịch ngược, tham vấn chuyên gia và thử nghiệm thực địa; (3) tổ chức thực hành trước tập huấn và thu thập dữ liệu ban đầu; (4) triển khai chương trình tập huấn SP với các nội dung như nhập vai, quan sát, ghi nhớ và phản hồi có cấu trúc; (5) tổ chức thực hành sau tập huấn và tiếp tục thu thập dữ liệu; (6) phân tích dữ liệu bằng các phương pháp thống kê phù hợp (trung bình, độ lệch chuẩn, t-test hoặc Mann-Whitney) để so sánh trước và sau can thiệp.
Kết quả nghiên cứu kỳ vọng cung cấp bằng chứng về hiệu quả của chương trình tập huấn SP theo chuẩn ASPE SOBP trong việc nâng cao năng lực nhập vai, khả năng phản hồi của SP, cũng như cải thiện chất lượng học tập và kỹ năng lâm sàng của sinh viên, qua đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo y khoa theo hướng chuẩn hóa và bền vững.


