Tóm tắt

Tính cấp thiết của đề tài: Việt Nam đang đứng trước áp lực ngày càng lớn khi dân số già hóa nhanh, làm tăng mạnh nhu cầu chăm sóc y tế bền vững cho người cao tuổi (Hang PTT, 2025). Cùng với đó, gánh nặng bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường và các bệnh không lây nhiễm khác gia tăng rõ rệt, đòi hỏi mô hình chăm sóc sức khỏe phải dựa vào y tế cơ sở và bác sĩ gia đình để quản lý bệnh lâu dài và liên tục (The World Bank, 2016). Mặc dù vậy, hệ thống y tế tuyến cơ sở lại đang gặp khó khăn do thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực, nhất là bác sĩ được đào tạo chuyên về y học gia đình hoặc chăm sóc ban đầu (Hoa NT và cộng sự, 2020). Theo tác giả Oanh và cộng sự, phân bố nhân lực y tế cũng rất mất cân bằng: tỷ lệ bác sĩ làm việc tại trạm y tế xã còn thấp, trong khi số bác sĩ tập trung nhiều ở các bệnh viện trung ương và khu vực đô thị (Oanh TTM và cộng sự, 2021). Trong bối cảnh này, việc định hướng chuyên ngành Y học gia đình cho sinh viên y khoa là rất cần thiết và mang tính chiến lược đối với hệ thống y tế Việt Nam. Việc khuyến khích sinh viên Y khoa chọn chuyên ngành Y học gia đình giúp tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao có kỹ năng chăm sóc toàn diện, quản lý bệnh mạn tính và tương tác lâu dài với bệnh nhân là điều rất phù hợp với nhu cầu phát triển y tế cộng đồng (Thuy TTN, 2022). Tuy nhiên, có rất ít nghiên cứu về quan điểm của sinh viên Y khoa Việt Nam về chuyên ngành Y học gia đình và rào cản khi chọn chuyên ngành này làm nghề nghiệp trong tương lai. Vì vậy chúng tôi thực hiện nghiên cứu này với mục tiêu sau: 

1. Khảo sát trải nghiệm học tập và nhận định của sinh viên Y khoa về Y học gia đình và chăm sóc sức khỏe ban đầu trong học phần Y học gia đình.

2. Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến định hướng nghề nghiệp  trong lĩnh vực Y học gia đình và chăm sóc sức khỏe ban đầu của sinh viên Y khoa.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu:

+ Thời gian, địa đểm nghiên cứu:

- Thời gian: Từ tháng 3/2026 đến tháng 3/2027.

- Địa điểm: Trường Đại học Y- Dược, Đại học Huế.

+ Đối tượng nghiên cứu:

- Sinh viên Y khoa năm thứ 5 tham gia học phần Y học gia đình năm học 2026-2027 tại Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế.

- Tiêu chuẩn lựa chọn: Sinh viên Y khoa năm thứ 5 tham gia học phần Y học gia đình năm học 2026-2027 tại Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế đồng ý tham gia nghiên cứu.

- Tiêu chuẩn loại trừ: Không đồng ý tham gia nghiên cứu.

+ Cỡ mẫu nghiên cứu:

Lấy mẫu toàn bộ sinh viên Y khoa năm thứ 5 tham gia học phần Y học gia đình năm học 2026-2027.

Tổng cộng có 473 sinh viên Y khoa năm thứ 5 tham gia học phần Y học gia đình.

+ Phương pháp nghiên cứu:

- Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang.

- Công cụ nghiên cứu: Chúng tôi sử dụng bộ công cụ khảo sát đã từng được triển khai cho sinh viên y khoa tại Trung Quốc vào năm 2016 sau đó đã được Yuki T và cộng sự hiệu chỉnh lại để nâng cao chất lượng của các câu trả lời bao gồm một câu hỏi về chuyên ngành mong muốn và 3 tiểu mục: các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định nghề nghiệp, nhận thức về lối sống và sự nghiệp của bác sĩ gia đình, cũng như quan điểm đối với Y học gia đình; được đánh giá trên thang điểm Likert 5 điểm từ "hoàn toàn không đồng ý" đến "hoàn toàn đồng ý" (Yuki T, 2025). Kết hợp các câu hỏi về nhân khẩu học: giới tính, lớp. Ngoài ra, chúng tôi sử dụng thêm các câu hỏi về mức độ đánh giá của sinh viên đối với các nội dung giảng dạy và phương pháp giảng dạy dựa trên thang điểm Likert 5 điểm.