Tóm tắt
Mày đay là một dạng tổn thương cơ bản ngoài da, đặc trưng bởi sự xuất hiện nhanh của các sẩn phù hoặc phù mạch hoặc cả hai. Mày đay mạn tính (CU: Chronic Urticaria) được định nghĩa là mày đay xuất hiện hàng ngày hoặc gần như hàng ngày từ 6 tuần trở lên. Tỷ lệ CU tại Châu Á ở cả trẻ em và người lớn tại chiếm khoảng 1,4% dân số và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của người bệnh [10]. Dựa vào yếu tố khởi phát CU được chia thành mày đay mạn tính tự phát (Chronic spontaneous urticaria – CSU) và mày đay mạn tính cảm ứng (Chronic inducible urticaria – CindU), CindU là CU xác định được các nguyên nhân khởi phát đặc hiệu như tác nhân vật lý, nhiệt, lạnh, ánh sáng…, trong khi đó CSU là những CU không xác định được yếu tố khởi phát đặc hiệu. Một số yếu tố liên quan làm nặng thêm tình trạng mày đay mạn tính đã được chứng minh bao gồm: nhiễm trùng mạn, nhiễm ký sinh trùng, stress, thuốc, các bệnh lý tự miễn phối hợp…[9], do đó vai trò của xét nghiệm huyết thanh tìm ký sinh trùng, đặc biệt là Toxocara là có ý nghĩa nhất định trong việc điều trị bệnh.
Trên thế giới, vẫn chưa có những nghiên cứu có bằng chứng đủ mạnh để khẳng định Toxocara là nguyên nhân gây CSU, như một nghiên cứu của tác giả Kolkhir P tổng hợp từ 39 nghiên cứu khác kết luận rằng: Bệnh nhân CSU có tỉ lệ dương tính với Toxocara cao hơn so với nhóm chứng, tuy nhiên tỉ lệ báo cáo có sự khác biệt rất lớn giữa các nghiên cứu (0-75,4% tùy nghiên cứu), do sự khác biệt lớn về số liệu giữa các nghiên cứu và sự giới hạn về mặt bằng chứng nên chưa thể khẳng định mối quan hệ nhân quả. Tại Việt Nam, một nghiên cứu trên 300 bệnh nhân CSU cho thấy tỉ lệ bệnh nhân có huyết thanh (+) với T. canis là 17,7% (53/300). Tuy nhiên, các đặc điểm của triệu chứng mày đay như thời gian diễn tiến và độ nặng, lượng BCAT trong máu ngoại vi ở nhóm bệnh nhân có và không nhiễm T. canis không khác biệt. Từ đó, có thể nhận thấy tình trạng nhiễm T. canis chưa đủ để kết luận nó là nguyên nhân gây ra tình trạng mày đay mạn tính [8].
Mặc dù đã có các nghiên cứu trong và ngoài nước, tuy nhiên đặc điểm kết quả huyết thanh Toxocara ở bệnh nhân mày đay mạn tính tự phát vẫn chưa được mô tả một cách đầy đủ, mối liên quan giữa kết quả huyết thanh Toxocara với các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng khác chưa được hiểu biết rõ.
Vì những lý do trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm huyết thanh chẩn đoán Toxocara ở bệnh nhân mày đay mạn tính đến khám tại Bệnh viện Trường Đại học Y-Dược Huế” với hai mục tiêu như sau:
- Khảo sát đặc điểm kết quả huyết thanh chẩn đoán Toxocara ở bệnh nhân mày đay mạn tính đến khám tại Bệnh viện Trường Đại học Y-Dược Huế.
- Đánh giá liên quan giữa kết quả huyết thanh Toxocara với các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng khác của đối tượng nghiên cứu.
