Tóm tắt

Chẩn đoán rối loạn chức năng cơ hoành, phát hiện các yếu tố nguy cơ liên quan để dự phòng và can thiệp sớm là rất cần thiết để giảm thiểu biến chứng hô hấp, cải thiện chất lượng chăm sóc điều trị bệnh nhân sau phẫu thuật lớn ổ bụng.

Mặc dù đã có bằng chứng từ các nghiên cứu nước ngoài về rối loạn chức năng cơ hoành sau phẫu thuật lớn như phẫu thuật tim mạch hoặc phẫu thuật bụng trên, tuy nhiên hiện nay nước ta chưa có nhiều nghiên cứu về vấn đề này. Do đó, chúng tôi tiến hành đề tài nghiên cứu: “Nghiên cứu tình trạng rối loạn chức năng cơ hoành bằng siêu âm và các yếu tố nguy cơ trên bệnh nhân sau phẫu thuật bụng lớn” với các mục tiêu như sau:

1. Xác định tỷ lệ và mức độ rối loạn chức năng cơ hoành bằng siêu âm tại thời điểm 2 giờ và 24 giờ sau phẫu thuật bụng lớn.

2. Phân tích các yếu tố nguy cơ của rối loạn chức năng cơ hoành sau phẫu thuật bụng lớn.

Để đánh giá chức năng cơ hoành, một số biến số có thể được đánh giá thông qua siêu âm cơ hoành, phổ biến nhất tỷ lệ dày lên của cơ hoành (TF) và biên độ di chuyển của cơ hoành (DE).

- Đối tượng nghiên cứu: Bệnh nhân từ 18 tuổi trở lên, đồng ý tham gia nghiên cứu, ASA I – III, có chỉ định phẫu thuật bụng lớn theo chương trình (phẫu thuật cắt dạ dày, cắt gan, cắt khối tá tụy, u tầng trên ổ bụng), phẫu thuật nội soi hoặc phẫu thuật hở. Loại trừ bệnh nhân từ chối thực hiện nghiên cứu, nhiễm trùng đường hô hấp trong vòng bốn tuần trước phẫu thuật, rối loạn chức năng cơ hoành trước phẫu thuật (biên độ di chuyển cơ hoành <10 mm), tiền sử bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, tiền sử bệnh lý thần kinh cơ hoặc điều trị thuốc liên quan, suy gan hoặc suy thận, tiền sử phẫu thuật tim lồng ngực, tiền sử phẫu thuật cơ hoành, khối u xâm lấn dây thần kinh hoành.

- Phương pháp nghiên cứu:

+ Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả, tiến cứu

+ Cỡ mẫu: 150 bệnh nhân.

- Quá trình nghiên cứu:

+ Bệnh nhân đủ điều kiện tham gia nghiên cứu, kiểm tra hồ sơ bệnh án về các xét nghiệm và cam kết. Bệnh nhân được khám trước phẫu thuật.

+ Tiến hành thu thập thông tin bệnh nhân và đánh giá chung, siêu âm đánh giá chức năng cơ hoành trước phẫu thuật.

+ Bệnh nhân được gây mê và phẫu thuật theo quy trình của bệnh viện

+ Theo dõi huyết động bệnh nhân trong quá trình gây mê phẫu thuật

+ Sau phẫu thuật, thực hiện chăm sóc và theo dõi, điều trị đau đa mô thức

+ Siêu âm đánh giá chức năng cơ hoành sau phẫu thuật tại thời điểm 2 giờ, 24 giờ.

+ Thu thập số liệu nghiên cứu.