Tóm tắt

Hội chứng thị giác màn hình (Computer Vision Syndrome - CVS), hay mỏi mắt kỹ thuật số, là nhóm các vấn đề về mắt và thị lực liên quan đến việc sử dụng kéo dài các thiết bị có màn hình như điện thoại thông minh, máy tính bảng và máy tính, với các biểu hiện thường gặp như mỏi mắt, khô mắt, đau đầu, nhìn mờ và khó tập trung. Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển nhanh của công nghệ, đặc biệt với sự phổ biến của trí tuệ nhân tạo (AI), thời gian tiếp xúc với màn hình của học sinh ngày càng gia tăng. Hành vi sử dụng thiết bị điện tử kéo dài, đặc biệt trên 3 giờ mỗi ngày, được ghi nhận làm tăng nguy cơ mắc CVS và ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe thị giác.

Nhiều nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam cho thấy CVS và thời gian sử dụng màn hình ở học sinh đang ở mức đáng lo ngại. Nghiên cứu của Muna Abed Alah và cộng sự ghi nhận tỷ lệ mắc CVS khoảng 8%, liên quan đến tiền sử rối loạn thị giác và thời gian sử dụng thiết bị điện tử quá mức. Nghiên cứu tại Đắk Lắk cho thấy thời gian sử dụng màn hình trung vị của học sinh THPT là 6,5 giờ/ngày và 88,6% học sinh có thời gian sử dụng màn hình cao. Các kết quả này cho thấy hành vi sử dụng thiết bị điện tử ở lứa tuổi học sinh có thể là yếu tố nguy cơ quan trọng đối với sức khỏe thị giác.

Tuy nhiên, tại Việt Nam nói chung và Thành phố Huế nói riêng, các nghiên cứu về hội chứng thị giác màn hình và hành vi sử dụng thiết bị điện tử ở học sinh THPT còn hạn chế, trong khi đây là nhóm có tần suất sử dụng thiết bị điện tử cao cho học tập, giải trí và giao tiếp. Thiếu bằng chứng thực tiễn tại địa phương gây khó khăn cho việc xây dựng các biện pháp can thiệp và giáo dục sức khỏe học đường nhằm bảo vệ thị lực học sinh. Xuất phát từ thực tiễn đó, nghiên cứu “Thực trạng hội chứng thị giác màn hình (CVS) và hành vi sử dụng thiết bị điện tử ở học sinh một số trường THPT trên địa bàn Thành phố Huế” được thực hiện với các mục tiêu: (1) mô tả thực trạng CVS và hành vi sử dụng thiết bị điện tử ở học sinh THPT; và (2) tìm hiểu mối liên quan giữa hành vi sử dụng thiết bị điện tử với hội chứng thị giác màn hình ở đối tượng nghiên cứu.