Tóm tắt

       Rối loạn trầm cảm chủ yếu là một trong những rối loạn tâm thần phổ biến nhất, gây suy giảm đáng kể chức năng xã hội và nghề nghiệp. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới năm 2025, tỷ lệ trầm cảm trên toàn thế giới khoảng 5,7% dân số với 332 triệu người mắc, và đây là nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm các chức năng nghề nghiệp xã hội toàn cầu. Tại Việt Nam, theo báo cáo của Bộ Y tế và các nghiên cứu quốc tế tỷ lệ trầm cảm trong cộng đồng ước tính khoảng 2,45% trong số 10 rối loạn tâm thần phổ biến nhất.

       Trong điều trị trầm cảm, thuốc chống trầm cảm đóng vai trò nền tảng, trong đó các thuốc ức chế tái thu nhận chọn lọc serotonin (SSRI) và các thuốc ức chế tái thu nhận cả serotonin và noradrenaline (SNRI) được sử dụng phổ biến. Sertraline và venlafaxine là hai đại diện điển hình của hai nhóm này, đã được chứng minh có hiệu quả trong nhiều nghiên cứu. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện có về sự khác biệt trong hiệu quả và khả năng dung nạp giữa hai thuốc này vẫn chưa thống nhất, đặc biệt trong điều trị giai đoạn cấp.

        Tại Việt Nam, dữ liệu so sánh hiệu quả giữa các thuốc chống trầm cảm, đặc biệt trên nhóm bệnh nhân giai đoạn đầu, còn hạn chế. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu đặc điểm lâm sàng và đánh giá đáp ứng điều trị của bệnh nhân trầm cảm chủ yếu ở giai đoạn đầu bằng sertraline hoặc venlafaxine tại một cơ sở chuyên khoa là cần thiết, góp phần cung cấp bằng chứng thực tiễn cho lựa chọn điều trị phù hợp. Vì vậy, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng và đáp ứng điều trị giai đoạn trầm cảm đầu tiên ở bệnh nhân rối loạn trầm cảm chủ yếu được điều trị bằng sertraline hoặc venlafaxine” với hai mục tiêu nghiên cứu:

1. Khảo sát đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân rối loạn trầm cảm chủ yếu điều trị lần đầu tại Bệnh viện Tâm thần Thành phố Hồ Chí Minh.
2. Đánh giá đáp ứng điều trị giai đoạn trầm cảm đầu tiên bằng sertraline hoặc venlafaxine ở các đối tượng nghiên cứu.

       Đối tượng nghiên cứu bao gồm các bệnh nhân từ 18 tuổi trở lên, được chẩn đoán Rối loạn trầm cảm chủ yếu, giai đoạn đầu tiên theo tiêu chuẩn chẩn đoán DSM-5 đến khám trong thời gian nghiên cứu, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn chọn mẫu, không vi phạm các tiêu chuẩn loại trừ và đồng ý tham gia vào nghiên cứu.

       Nghiên cứu dọc, có theo dõi sau 2 tuần, 4 tuần và 8 tuần.

      Nội dung nghiên cứu bao gồm:

           + Đặc điểm nhân khẩu học chung của đối tượng nghiên cứu

          + Đặc điểm lâm sàng của đối tượng nghiên cứu

          + Đánh giá hiệu quả điều trị của đối tượng nghiên cứu