Tóm tắt

Đề tài nhằm mục tiêu khảo sát các biến thể di truyền (genetic variant) và đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân mắc bệnh lý di truyền hiếm gặp. Cụ thể:

(1) Khảo sát các biến dị di truyền được xác định bằng kỹ thuật giải trình tự thế hệ kế tiếp ở bệnh nhân mắc bệnh hiếm gặp và mối liên quan với hậu quả lâm sàng.

(2) Xác định kiểu gene của bố mẹ và/hoặc họ hàng của bệnh nhân mắc bệnh lý di truyền hiếm gặp để làm cơ sở tư vấn di truyền.

Qui trình thực hiện như sau:

Hồi cứu và tiến cứu.

Hồi cứu: 10 gia đình mắc bệnh hiếm đã được tư vấn di truyền tại Bộ môn Di truyền Y học, đã có giấy đồng thuận về công bố thông tin về biến thể và đặc điểm lâm sàng (không có thông tin cá nhân).

Tiến cứu: Thu thập các thông tin của bệnh nhân mắc bệnh hiếm mới đến khám và tư vấn di truyền từ tháng 4/2026.

- Thu thập thông tin tiền sử gia đình.

- Dựa trên các đặc điểm lâm sàng, chúng tôi lựa chọn xét nghiệm phù hợp để khảo sát các biến thể di truyền.

+ Phân tích nhiễm sắc thể:

   .Lập karyotype: Lấy 4 ml máu chống đông bằng heparin.

   .Kỹ thuật CNV-seq: Lấy 2 ml máu chống đông bằng EDTA.

+ Phân tích biến thể gene bằng giải trình tự thế hệ mới (NGS): Lấy 2 ml máu chống đông bằng EDTA. Dựa trên các đặc điểm lâm sàng, chọn một panel gene ứng viên phù hợp để khảo sát các biến thể di truyền. Nếu panel gene trong không phát hiện được biến thể gene tương ứng, chuyển sang phân tích 4503 gene chủ yếu, nếu vẫn không phát hiện được biến thể, mẫu DNA tiếp tục được giải trình tự toàn hệ exon (WES) hoặc toàn hệ gene (WGS).

- Sau khi phát hiện được biến thể, sử dụng các cơ sở dữ liệu về bệnh lý di truyền người và đối chiếu triệu chứng lâm sàng để khẳng định mối liên quan giữa biến thể với bệnh lý của bệnh nhân.

- Xác nhận lại biến thể gene bằng kỹ thuật giải trình tự theo phương pháp Sanger: Giải trình tự Sanger được thực hiện để khẳng định lại các biến thể mới chưa được công bố trên các cơ sở dữ liệu của toàn thế giới và phát hiện biếnthể di truyền ở các thành viên khác của gia đình.

- Tư vấn di truyền: Dựa vào kết quả xác định biến thể di truyền và triệu chứng lâm sàng, lập phả hệ và xác định phương thức di truyền của bệnh trong từng gia đình. Tư vấn di truyền cho từng gia đình cụ thể về nguy cơ mắc bệnh của từng thành viên, nguy cơ sinh con mắc bệnh.