Tóm tắt

Thừa Thiên – Huế là đô thị ven biển miền Trung, bao gồm cả khu vực đầm phá Tam Giang – Cầu Hai, đây là vùng chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và hiện tượng xâm nhập mặn vào mùa khô, khiến nguồn nước ngọt bị suy giảm. Tuy nhiên, tính đến 2024 vùng ven biển vẫn còn những khu dân cư chưa được cấp nước máy liên tục, phải phụ thuộc vào giếng khoan, nước mưa hay nguồn nước giặt giũ, tưới tiêu có nguy cơ ô nhiễm cao. Theo dự án cấp nước nông thôn giai đoạn 2021–2025 do tỉnh triển khai, các giải pháp đang tập trung mở rộng đường ống, nâng cấp trạm cấp nước tại các huyện ven biển (Phú Vang, Phú Lộc, Phong Điền, Quảng Điền, Hương Trà…) nhằm “đảm bảo cấp nước an toàn cho người dân ở các khu vực nông thôn, miền núi, ven biển và đầm phá”. Trong bối cảnh đó, các bệnh truyền nhiễm liên quan đến nước sinh hoạt bẩn đe dọa sức khỏe cộng đồng. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc các bệnh như tiêu chảy, lỵ, tả, thương hàn (cả vi khuẩn và ký sinh trùng), viêm gan A/E… đều còn ở mức cao, đặc biệt trong cộng đồng thiếu nguồn nước sạch và điều kiện vệ sinh kém.Thống kê của Bộ Y tế cho thấy gần một nửa các dịch bệnh lưu hành phổ biến nhất liên quan trực tiếp đến nước sạch và điều kiện vệ sinh môi trường, ở miền Trung, mùa mưa bão, lũ lụt, hay mùa khô hạn kèm xâm nhập mặn có thể tạo điều kiện bùng phát dịch tiêu chảy và bệnh ngoài da.

Các nghiên cứu định lượng kiến thức phòng bệnh tiêu chảy tại địa phương còn rất hạn chế. Trong khi đó, thực tiễn cho thấy người dân ven biển – vốn từng chịu ảnh hưởng lũ lụt, hạn mặn – có thể chưa được trang bị đầy đủ kiến thức để xử lý, dự trữ nước sinh hoạt an toàn. Đề tài này nhằm lấp đầy khoảng trống đó: khảo sát thực tế về kiến thức và thực hành phòng bệnh đường nước của người dân ven biển Thành phố Huế, từ đó xác định các yếu tố liên quan (kinh tế – xã hội, kiến thức, điều kiện nguồn nước, thực hành…) mà đến nay chưa được khảo sát một cách hệ thống.