Tóm tắt

Khớp gối là một khớp có cấu tạo phức tạp, mỗi thành phần của khớp gối đều
đóng vai trò nhất định trong việc đảm bảo sự vững chắc và chức năng vận động chi
dưới[1]. Trong các tổn thương khớp gối do chấn thương, tổn thương dây chằng phổ
biến nhất là dây chằng chéo trước (DCCT), trong đó bong điểm bám DCCT là một
trong những hình thái tổn thương có thể gặp, chiếm 2-5% chấn thương khớp gối [2].
Bong điểm bám DCCT được định nghĩa là bong tróc xương hoặc sụn của mâm chày
tại điểm bám của DCCT [3]. Cơ chế chấn thương là do khớp gối ưỡn quá mức hoặc
xoay mạnh đồng thời với gập gối, ở người trưởng thành có hệ xương đã hoàn thiện
với cơ chế chấn thương tương tự thường dẫn đến đứt DCCT, ở trẻ em do mâm chày
chưa cốt hóa hoàn toàn nên làm cho điểm bám dễ bị bong ra hơn là đứt dây chằng.
Tuy nhiên tỷ lệ bong điểm bám dây chằng chéo trước ở người lớn đang gia tăng do
sự gia tăng của chấn thương thể thao và tai nạn giao thông.
Về mặt điều trị, mục tiêu quan trọng là nắn chỉnh hoàn hảo mảnh gãy về vị trí
giải phẫu, cố định vững chắc để đạt được sự liền xương, đồng thời phục hồi lại độ
căng và chức năng của DCCT, giúp người bệnh sớm tập phục hồi chức năng và
tránh các biến chứng như lỏng gối, hạn chế vận động hay thoái hóa khớp sớm. Hiện
nay hệ thống phân loại của Meyers và McKeever (cải biên bởi Zaricznyj) được sử
dụng rộng rãi để chỉ định điều trị. Trong khi độ I và độ II (ít di lệch) có thể điều trị
bảo tồn, thì độ II có di lệch, độ III và độ IV được khuyến cáo cần can thiệp phẫu
thuật để nắn chỉnh và cố định lại mảnh gãy [4].
Trong những thập kỷ gần đây, phẫu thuật nội soi khớp đã thay thế phương
pháp mổ hở truyền thống và trở thành "tiêu chuẩn vàng" trong điều trị bệnh lý này.
Kỹ thuật nội soi mang lại ưu điểm xâm lấn tối thiểu, giảm thiểu tổn thương mô
mềm, hạn chế nguy cơ cứng khớp sau mổ và cho phép phẫu thuật viên dễ dàng xử
lý các tổn thương sụn chêm hay sụn khớp đi kèm. Hiện nay, các kỹ thuật cố định
qua nội soi chủ yếu sử dụng vít hoặc chỉ khâu. Mặc dù cố định bằng vít mang lại độ
2
vững chắc sinh cơ học cao, nhưng phương pháp này tiềm ẩn nhiều rủi ro đáng kể
như: nguy cơ làm gãy vụn thêm mảnh xương (đặc biệt ở các ca gãy nát), gây cấn
chèn phía trước, làm tổn thương sụn tiếp hợp gây rối loạn phát triển xương ở bệnh
nhi, và có tỷ lệ phải phẫu thuật lần hai để tháo vật liệu.
Để khắc phục những hạn chế của nẹp vít kim loại, phương pháp cố định bằng
chỉ khâu siêu bền xuyên xương được đánh giá là một lựa chọn ưu việt nhờ khả năng
phân tán lực đa hướng, không cần mổ tháo dị vật và phù hợp với các mảnh gãy nhỏ
hoặc gãy vụn. Tuy nhiên, các kỹ thuật khâu xuyên xương 1 hoặc 2 đường hầm
truyền thống lại bộc lộ nhược điểm về khả năng chống xoay của mảnh gãy kém, dễ
dẫn đến nắn chỉnh sai lệch. Lực căng chỉ không đồng đều có thể gây di lệch mảnh
gãy ra trước hoặc cố định thất bại. Từ những thách thức đó, phương pháp cố định
bằng khâu xuyên xương bốn đường hầm soi đã ra đời như một giải pháp đột phá về
mặt sinh cơ học. Bằng cách sử dụng 4 đường hầm xương chày kích thước nhỏ
(khoảng 2mm), kỹ thuật này thiết lập một hệ thống cân bằng cơ học hai chiều, cung
cấp độ vững 4 điểm giúp nắn chỉnh chính xác đa hướng.
Mặc dù đã có các báo cáo về kết quả điều trị phẫu thuật nội soi bong điểm
bám DCCT của Nguyễn Thanh Long (2015) tại Bệnh viện Trung Uơng Huế, của
Đoàn Anh Tuấn và Lê Trung Hậu (2022), của Nguyễn Hoàng Long (2025),....Tuy
nhiên chưa có những bài báo cáo quy mô lớn về kỹ thuật này. Nhằm tối ưu hóa hiệu
quả điều trị, giảm thiểu các biến chứng và cung cấp thêm các bằng chứng y khoa về
kỹ thuật này để có thế áp dụng rộng rãi trên lâm sàng chúng tôi tiến hành nghiên
cứu đề tài “ Đánh giá kết quả điều trị bong điểm bám dây chằng chéo trước
bằng phương pháp khâu xuyên xương bốn đường hầm qua nội soi ” với hai
mục tiêu:
1. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, hình ảnh học của bệnh nhân bong điểm
bám dây chằng chéo trước được điều trị bằng phương pháp khâu xuyên xương bốn
đường hầm qua nội soi khớp.
2. Đánh giá kết quả điều trị bong điểm bám dây chằng chéo trước bằng
phương pháp khâu xuyên xương bốn đường hầm qua nội soi khớp.