Tóm tắt

Xơ gan là giai đoạn tiến triển cuối của nhiều bệnh gan mạn tính, trong đó viêm gan virus B và C, lạm dụng rượu, cùng bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) là các nguyên nhân phổ biến nhất. Hiện nay, xơ gan nằm trong nhóm bệnh lý gây tử vong cao trên toàn cầu, đứng thứ 11 với tỷ lệ tử vong chiếm khoảng 2,1% tổng số ca tử vong, cho thấy gánh nặng dịch tễ và lâm sàng lớn của bệnh.

Gan giữ vai trò trọng yếu trong tổng hợp, chuyển hoá và điều hòa cân bằng lipid/lipoprotein. Khi chức năng gan suy giảm do xơ gan, quá trình chuyển hóa lipid bị rối loạn đáng kể, dẫn đến thay đổi nồng độ lipid máu và lipoprotein. Các nghiên cứu gần đây cho thấy mối liên hệ giữa rối loạn lipid máu và tiến triển xơ gan; các chỉ số lipid không chỉ phản ánh mức độ tổn thương gan mà còn có giá trị tiên lượng biến chứng và tử vong.

Bên cạnh đó, đánh giá chức năng thận ở bệnh nhân xơ gan có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong tiên lượng bệnh. Creatinin huyết thanh đã được tích hợp vào thang điểm MELD/MELD-Na, nhấn mạnh vai trò của chức năng thận trong đánh giá mức độ nặng và quyết định điều trị. Người bệnh xơ gan có nguy cơ cao phát triển tổn thương thận cấp (AKI) cũng như bệnh thận mạn (CKD). Tỷ lệ rối loạn chức năng thận ở nhóm bệnh nhân này ngày càng tăng, góp phần làm nặng thêm gánh nặng điều trị và tỷ lệ tử vong.

Mặc dù trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu về biến đổi lipid máu và chức năng thận ở bệnh nhân xơ gan, nhưng tại Việt Nam, số lượng nghiên cứu về các chỉ số hoá sinh này còn hạn chế, đặc biệt là tại khu vực miền Trung. Do đó, việc thực hiện nghiên cứu “Đánh giá các chỉ số lipid máu và chức năng thận trên bệnh nhân xơ gan tại Bệnh viện Trường Đại học Y – Dược Huế” là cần thiết, nhằm cung cấp dữ liệu khoa học cập nhật, góp phần làm rõ mối liên quan giữa rối loạn lipid máu, suy giảm chức năng thận và mức độ tiến triển xơ gan với 2 mục tiêu:

1. Khảo sát các chỉ số lipid máu và chức năng thận ở bệnh nhân xơ gan.

2. Đánh giá mối liên quan giữa các chỉ số lipid máu, chức năng thận và một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng khác ở bệnh nhân xơ gan.