Tóm tắt
Y tế dự phòng (YTDP) và Y tế công cộng (YTCC) là trụ cột của hệ thống y tế, nhưng đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân lực nghiêm trọng trên toàn quốc, với sự thiếu hụt ước tính khoảng 8.000 bác sĩ YTDP và gần 4.000 cử nhân YTCC. Thực trạng này bắt nguồn từ những bất cập hệ thống về chính sách đãi ngộ, lộ trình nghề nghiệp và tình trạng sử dụng nhân lực sai chuyên môn. Vấn đề này càng trở nên gay gắt tại khu vực Miền Trung và Tây Nguyên, vốn là “vùng trũng” về nhân lực y tế. Đặc biệt, bối cảnh cải cách hành chính sâu rộng theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang đặt ra một thách thức chưa từng có. Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị đã chỉ ra: “YTDP chưa được đầu tư thỏa đáng, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phòng, chống dịch, bệnh” đồng thời chỉ đạo: “Chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chú trọng bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời. Xác định đúng vị thế, vai trò của YTDP,… sẵn sàng ứng phó với các tình huống khẩn cấp về YTCC”. Quá trình này đang tái cấu trúc mạnh mẽ mạng lưới y tế cơ sở, làm thay đổi toàn diện về cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ và mô tả vị trí việc làm của nhân viên y tế. Tuy nhiên, hiện đang tồn tại một khoảng trống thông tin nghiêm trọng khi các nhà quản lý và cơ sở đào tạo thiếu bằng chứng khoa học cập nhật về nhu cầu nhân lực thực tế trong cấu trúc hệ thống mới này. Do đó, việc triển khai đề tài nghiên cứu “này là cấp thiết và mang tính thời sự cao. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở khoa học then chốt, giúp các nhà hoạch định chính sách xây dựng chiến lược nhân lực hiệu quả và các cơ sở đào tạo điều chỉnh chương trình cho phù hợp, đảm bảo phát triển một hệ thống YTCC bền vững, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới.
Mục tiêu tổng thể
Nghiên cứu thực trạng và nhu cầu nguồn nhân lực ngành YHDP và YTCC khu vực Miền Trung và Tây Nguyên trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp; xác định các năng lực mới, cần thiết đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.
Các mục tiêu cụ thể
- Mô tả thực trạng nguồn nhân lực ngành YHDP và YTCC tại các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp.
- Xác định nhu cầu tuyển dụng nguồn nhân lực YHDP và YTCC tại địa bàn nghiên cứu trong bối cảnh mới.
- Xác định một số năng lực mới và cần thiết của nhân lực YHDP và YTCC để đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.
