Tóm tắt

Cùng với quá trình già hóa dân số, nhu cầu được chăm sóc của người cao tuổi (NCT) ngày càng tăng và là một thách thức rất lớn với hệ thống an sinh xã hội nói chung và hệ thống chăm sóc NCT nói riêng. Tại Việt Nam, số lượng NCT tăng nhanh trong những năm vừa qua, từ 7,67 triệu năm 2009 lên 11,4 triệu vào năm 2019. Dự đoán đến năm 2030, tăng lên khoảng 18 triệu người, chiếm 17,5% [1]. Đặc biệt, NCT là nhóm đối tượng dễ mắc đồng thời nhiều bệnh mạn tính (đa bệnh lý), thường phải điều trị nội trú kéo dài và có nguy cơ cao suy giảm chức năng, phụ thuộc chăm sóc sau xuất viện. Theo số liệu của Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình, 95% NCT có bệnh, trung bình người trên 60 tuổi có 2,6 bệnh, trên 80 tuổi 6,8 bệnh và NCT thường mắc phối hợp nhiều bệnh mạn tính cùng lúc như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh mạch vành…[2].

         Thực trạng đa bệnh lý mạn tính không chỉ làm phức tạp quá trình điều trị tại bệnh viện mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tổ chức chăm sóc liên tục, toàn diện, nhất là chăm sóc y tế tại nhà sau khi người bệnh trở về cộng đồng. Điều này đặt ra yêu cầu về nguồn nhân lực y tế chuyên trách chăm sóc cho NCT tại các bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh và đội ngũ chăm sóc y tế tại nhà ngày càng cao [3]. NCT cần được chăm sóc sức khỏe toàn diện như được rèn luyện nâng cao sức khỏe về cả thể chất lẫn tinh thần, khám phát hiện và điều trị bệnh, cũng như đáp ứng nhu cầu chăm sóc y tế tại nhà là rất cần thiết [4].

        Tuy nhiên, trên thực tế, việc đánh giá một cách hệ thống về nhu cầu chăm sóc tại nhà của NCT đang điều trị nội trú vẫn còn hạn chế. Điều này gây khó khăn cho việc lập kế hoạch chăm sóc, chuẩn bị xuất viện và phối hợp giữa bệnh viện với gia đình cũng như hệ thống chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Bên cạnh đó, nhu cầu chăm sóc tại nhà của NCT chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau như đặc điểm nhân khẩu học, tình trạng kinh tế - xã hội, mức độ suy giảm chức năng, thời gian mắc bệnh, cũng như sự hỗ trợ từ gia đình và hệ thống y tế. Việc xác định rõ các yếu tố ảnh hưởng này có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng các can thiệp phù hợp, cá thể hóa chăm sóc và nâng cao hiệu quả quản lý NCT ngay từ giai đoạn điều trị nội trú.

         Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, việc tiến hành nghiên cứu nhằm khảo sát nhu cầu chăm sóc tại nhà của NCT đang điều trị nội trú, đồng thời xác định các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu chăm sóc tại nhà của NCT đang điều trị nội trú là hết sức cần thiết. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp bằng chứng khoa học quan trọng, góp phần hỗ trợ công tác chăm sóc, quản lý và lập kế hoạch chăm sóc liên tục cho NCT, đồng thời làm cơ sở đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe NCT tại bệnh viện và sau xuất viện.