Tóm tắt
Xuất huyết tiêu hóa trên là một trong những cấp cứu thường gặp trong chuyên ngành tiêu hóa. Trong một nghiên cứu năm 2023, tỉ lệ bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa trên toàn cầu có thể lên đến 160 trường hợp/100.000 người/năm [1]. Tại Hoa Kỳ, số lượng bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa phải nhập viện chiếm hơn 250.000 ca với tỉ lệ tái xuất huyết là 14.6% [2]. Dù đã có nhiều tiến bộ trong điều trị, tỉ lệ tử vong do xuất huyết vẫn còn cao khoảng 12% [3]. Trong những năm gần đây, tỷ lệ xuất huyết tiêu hóa trên không do vỡ giãn có xu hướng gia tăng, không chỉ do sự già hóa dân số mà còn bởi việc sử dụng ngày càng phổ biến các thuốc có nguy cơ gây tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa như NSAID, chống kết tập tiểu cầu và chống đông - đặc biệt ở nhóm bệnh nhân mắc các bệnh lý cơ xương khớp và tim mạch [4], [5]. Sử dụng các thuốc ức chế bơm proton (PPI) truyền tĩnh mạch liên tục kết hợp kẹp clip đã được chứng minh là có hiệu quả trong điều trị xuất huyết tiêu hóa trên không do vỡ giãn nhưng yêu cầu sử dụng bơm tiêm điện, tốn nhiều thuốc và tăng áp lực cho lên hệ thống y tế, nhất là khi số bệnh nhân cấp cứu vì xuất huyết tiêu hoá gia tăng [6]. Trong bối cảnh này, một số nghiên cứu gần đây đã cho thấy phác đồ PPI liều cao ngắt quãng có hiệu quả tương đương nhưng lại đơn giản, tiết kiệm chi phí và giảm gánh nặng lên hệ thống y tế – nhất là các cơ sở có nguồn lực hạn chế [7]. Trong những năm gần đây, Hội Tiêu hoá Hoa Kỳ đã có khuyến cáo sau khi nội soi cầm máu thì nên sử dụng liệu pháp liều cao PPI truyền liên tục hoặc ngắt quãng trong 3 ngày [8]. Ở Việt Nam, tỷ lệ xuất huyết tiêu hoá cũng ngày càng gia tăng, trong khi chưa có nhiều nghiên cứu về hiệu quả điều trị của liệu pháp PPI tiêm ngắt quãng kết hợp kẹp clip nội soi. Xuất phát từ thực tế cấp thiết này, chúng tôi thực hiện đề tài này, nhằm hai mục tiêu sau:
1. Khảo sát nguyên nhân và đặc điểm lâm sàng, nội soi của các bệnh nhân xuất huyết tiêu hoá trên không do vỡ giãn tĩnh mạch
2. Đánh giá hiệu quả của liệu pháp Esomeprazole liều cao tĩnh mạch ngắt quãng phối hợp kẹp clip nội soi, so với Esomeprazole liều cao truyền tĩnh mạch liên tục ở các bệnh nhân này
