Tóm tắt
Đau sau phẫu thuật là một vấn đề thường gặp ở người bệnh phẫu thuật chấn thương chỉnh hình. Mức độ đau có thể thay đổi tùy thuộc vào vị trí tổn thương, loại phẫu thuật, mức độ xâm lấn, phương pháp vô cảm, tình trạng đau trước phẫu thuật và phác đồ giảm đau sau mổ. Đau không được kiểm soát tốt có thể làm người bệnh hạn chế vận động, khó ngủ, giảm khả năng hợp tác trong tập phục hồi chức năng và kéo dài thời gian hồi phục.
Bên cạnh đau, người bệnh sau phẫu thuật có thể xuất hiện lo lắng liên quan đến kết quả phẫu thuật, khả năng hồi phục, nguy cơ biến chứng, mức độ phụ thuộc trong sinh hoạt và thời gian trở lại lao động. Đau và lo lắng có thể tác động qua lại: đau làm tăng lo lắng, trong khi lo lắng có thể khiến người bệnh tập trung nhiều hơn vào cảm giác đau và làm tăng mức độ đau được cảm nhận.
Điều trị đau sau phẫu thuật chủ yếu dựa vào thuốc giảm đau. Tuy nhiên, các biện pháp không dùng thuốc như thư giãn, điều chỉnh nhịp thở, âm nhạc và giáo dục sức khỏe có thể được sử dụng bổ trợ, không thay thế thuốc giảm đau. Tổng quan về các biện pháp không dùng thuốc sau phẫu thuật chỉnh hình cho thấy một số biện pháp có khả năng cải thiện đau, nhưng bằng chứng còn khác biệt giữa loại phẫu thuật, đối tượng và quy trình can thiệp. Một số nghiên cứu ghi nhận bài tập thở giúp giảm đau hoặc lo lắng sau phẫu thuật, trong khi một thử nghiệm ở người bệnh nhi phẫu thuật chỉnh hình không ghi nhận hiệu quả rõ ràng. Điều này cho thấy cần tiếp tục thực hiện các thử nghiệm có nhóm chứng với quy trình can thiệp được chuẩn hóa. âu là một biện pháp đơn giản, ít tốn kém, không xâm lấn và có thể được điều dưỡng hướng dẫn cho người bệnh. Việc sử dụng audio giúp chuẩn hóa nội dung, tốc độ, thời lượng và cách hướng dẫn giữa các người bệnh, đồng thời tạo điều kiện để người bệnh chủ động thực hiện tại giường.
Tại Khoa Chấn thương chỉnh hình - Lồng ngực, Bệnh viện Đại học Y - Dược Huế, việc đánh giá hiệu quả của một chương trình giáo dục sức khỏe bằng audio hướng dẫn tập hít thở sâu có thể cung cấp cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng biện pháp chăm sóc bổ trợ nhằm hỗ trợ kiểm soát đau và lo lắng sau phẫu thuật. Vì vậy, nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá hiệu quả của can thiệp giáo dục sức khỏe bằng audio hướng dẫn tập hít thở sâu ở người bệnh sau phẫu thuật chấn thương chỉnh hình.

